98- او بی دلیل ثابت است

فرمود: یکی پیش مولانا شمس الدین تبریزی، قدس الله سره، گفت که من، به دلیل قاطع، هستی خدا را ثابت کرده ام. بامداد مولانا شمس الدین فرمود که دوش ملایکه آمده بودند و آن مرد را دعا می کردند که: الحمدالله خدای ما را ثابت کرد! خداش عمر دهاد! در حق عالمیان تقصیر نکرد! ای مردک! خدا ثابت است. اثبات او را دلیلی می نباید. اگر کاری می کنی، خود را به مرتبه و مقامی پیش او ثابت کن؛ و اگر نه، او بی دلیل ثابت است.

شرح (استاد قمشه ای)   

- او بی دلیل ثابت است: در قرآن در بخشی از آیۀ 10 سورۀ ابراهیم آمده است:

          آیا در هستی خداوند

          که آفریننده آسمانها و زمین است

          شک و تردید توان کرد؟

عارفان با توجه به این آیه و آیات دیگری که حق را به صفت ظاهر معرفی کرده و یا فرموده است:

          هر کجا هستید او با شماست                 (حدید - 3و4)

          و هر کجا رو کنید آنجا چهره خداست          (بقره – 115)،   

اثبات خدا را نیازمند به دلیل نمی بیند که:

                                          یار بی پرده از در و دیوار        در تجلی است یا اولی الابصار

                                                                                                       (هاتف)  

پس فیلسوفان بهتر است به جای اقامه دلیل، که به منزله افروختن شمع برای جستن آفتاب است، چراغ مهر در دل بر افروزند و ذره وار در هوای آن آفتاب رقصان شوند.

                    کمتر از ذره نئی، پست مشو، مهر بورز         تا به خلوتگه خورشید رسی چرخ زنان.

                                                                                                       (حافظ)