51- غرق عشق

 آورده اند که پادشاهی مجنون را حاضر کرد [و گفت] که ترا چه بوده است و چه افتاده است، خودرا رسوا کردی و از خان مان برآمدی و خراب و فنا گشتی، لیلی چه باشد و چه خوبی دارد؟ بیا تا ترا خوبان ونغزان نمایم و فدای تو کنم و بتو ببخشم، چون حاضر کردند مجنون را، و خوبان را جلوه آوردند. مجنون سر فرو افکنده بود و پیش خود می نگریست.

پادشاه فرمود: آخر سر را بر گیر و نظر کن.

گفت: می ترسم، عشق لیلی شمشیر کشیده است، اگر بر دارم سرم را بیندازد، غرق عشق لیلی چنان گشته بود.آخر دیگران را چشم بود و لب و بینی بود، آخر در وی چه دیده بود که بدان حال گشته بود؟

شرح

 - آخر در وی چه دیده بود که بدان حال گشته بود؟ :  مولانا جواب این سؤال را در مثنوی اینگونه بیان کرده است: 

                                       ابلهان گفتند مجنون را ز جهل        حُسن ِ لیلی نیست چندان، هست  سهل

                                         بهتر از وی صد هزاران دل ربا        هست همچون ماه در شهر، ای کیا

                                           نازنین تر زو هزاران حوروَش        هست، بگزین زآن همه یک یار ِ خَوش

                                         وارهان خود را و ما را نیز هم        از چنین سودای زشتِ متهم

                            گفت: صورت  كوزه است و حُسن، می       مِی، خدایم میدهد از طرفِ وی

                                    مَر شما را سِركه داد از كوزه اش       تا نباشد عشق ِ اوتان  گوش كش

                                       از یكی كوزه دهد زهر و عسل       هر یكی را  دستِ حق  عز و جل

                                    كوزه می بینی، ولیكن آن شراب       روی ننماید به چشم ِ ناصواب

 

                                صورتِ یوسف  چو جامی بود خوب         ز آن پدر میخورد صد بادۀ طروب

                                      باز  اخوان را  از آن  زهرآب بود         كاندر ایشان زهر ِ كینه میفزود

                                          باز  از وی مَر زلیخا را شِكر         می كشید از عشق  افیونی دگر

                                           غیر آنچه بود مر یعقوب را         بود از یوسف غذا  آن خوب را

                                      گونه گونه شربت و كوزه یكی        تا نماند در می ِ غیبت  شكی

                             باده از غیب است و  كوزه زین جهان        كوزه پیدا، باده در وی بس نهان

                                         بس نهان از دیدۀ نامحرمان        لیك بر محرم هویدا و عیان

طروب (جمع طرب، شادیها)