160- رابطۀ ظاهر و باطن 

شیخی بود مریدان را استاده رها کردی و دست بسته در خدمت. گفتند: این جماعت را چرا نمی نشانی که این رسم درویشان نیست، این عادت امرا و ملوک است.

گفت: نی خمش کنید، من می خواهم که ایشان این طریق را معظم دارند تا برخوردار شوند. اگرچه تعظیم در دل است و لکن، اَلظّاهِرُ عِنْوانُ الباطِنِ. معنی عنوان چیست؟ یعنی که از عنوان نامه بدانند که در اینجا چه بابهاست و چه فصلها. از تعظیم ظاهر و سر نهادن و به پا ایستادن معلوم شودکه در باطن چه تعظیم ها دارند و چگونه تعظیم می کنند حق را. و اگر در ظاهر تعظیم ننمایند، معلوم گردد که باطن بی باک است و مردان حق را معظم نمی دارد.

شرح

- از تعظیم ظاهر و سر نهادن ...: مولانا در مثنوی این مضمون را تحت عنوان " بیان آنكه، اعمال نماز و روزه و حج و همۀ چیزهای برونی گواهیهاست بر نور اندرونی" اینگونه آورده است:

                                این نماز و روزه و حج و جهاد       هم گواهی دادن است از اعتقاد

                               این زكات و هدیه و تركِ حسد       هم گواهی دادن است از سِرّ خَود

                         خوان و مهمانی، پی اظهار راست       كای مهان، ما با شما هستیم راست

                              هدیه ها و ارمغان و پیش كش      شد گواهِ آنكه: هستم با تو خَوش

                     هر كسی كاو شد به مالی با فسون       چیست؟ دارم گوهری در اندرون

                                گوهری دارم ز تقوی یا سخا       این زكات و روزه بر هر دو گوا