138- سر رشتۀ جاجات نفس و روح

 هر چه در بازار دکانیست یا مشروبی و متاعی یا پیشه ای، سر رشتۀ هریکی از آنها حاجت [حاجتی] است در نفس انسان و آن سر رشتۀ پنهانست، تا آن چیز بایست نشود، آن سر رشته نجنبد و پیدا نشود. همچنان هر ملتی و هر دینی و هر کرامتی، و معجزه ای و احوال انبیا را، از هر یکی آنها را سر رشته ایست در روح انسانی تا آن بایست نشود، آن سر رشته نجنبند و ظاهر نشود، وَكُلَّ شَيْءٍ أحْصَيْنَاهُ فِي إِمَامٍ مُبِينٍ (و در لوح محفوظ خدا آشکارا همه را به شماره آورده ایم – یس – 12).

شرح

مولانا در مقاله، در مقام صاحب دل (مقاله شماره 79) با استفاده از رباعی زیر که از شیخ نجم الدین رازی است، همین مضمون را آورده است.

                                 ای نسخۀ نامۀ الهی که تویی،       وی آینۀ جمال شاهی که تویی،

                  بیرون زتو نیست هر چه در عالم هست؛       در خود بطلب هر آنچه خواهی، که تویی

- وَكُلَّ شَيْءٍ أحْصَيْنَاهُ ...: قسمتی از آیۀ 12 سورۀ یس که کامل آن بدین مضمون است:

          ما مردگان را باز زنده می گردانیم،

          کردار گذشته و آثار وجودی آینده شان

          همه را در نامۀ اعمال آنها ثبت خواهیم کرد    

          و در لوح محفوظ خدا آشکارا همه را به شماره آورده ایم.